Taalsteun
Vanaf het moment dat nieuwkomers instromen in het Nederlandse onderwijssysteem tot gemiddeld vijf jaar daarna, heeft een leerling steun nodig om de nieuwe taal te begrijpen.. Hoe ziet taalsteun eruit in de praktijk en welke vormen van taalsteun zijn er?
Taalsteun
Vanaf het moment dat nieuwkomers instromen in het Nederlandse onderwijssysteem tot gemiddeld vijf jaar daarna, heeft een leerling steun nodig om de nieuwe taal te begrijpen. In het meerjarenmodel is deze behoefte aan ondersteuning visueel weergegeven. Hoe ziet taalsteun eruit in de praktijk en welke vormen van taalsteun zijn er?
Interactieve en geplande taalsteun
Taalsteun wordt ingedeeld in twee categorieën, namelijk interactieve en geplande taalsteun. Interactieve taalsteun kan altijd plaatsvinden. Dit is het bewustzijn dat de leerling met iedere interactie de nieuwe taal aan het leren en oefenen is. Als onderwijsprofessional geef je feedback en geef je de leerling oefenruimte. Ook medeleerlingen hebben hier een rol in. Bij geplande taalsteun organiseer je het moment, de vorm en de duur van de steun. Op deze pagina vind je meer informatie over vormen van interactieve en geplande taalsteun.
Interactieve taalsteun
Doel: Taalfeedback en uitbreiding in het moment
Deze vorm van taalsteun kun je altijd toepassen. Wanneer er een interactie met de leerling plaatsvindt, geef je feedback door de taaluiting te herformuleren en uit te breiden. Je biedt de leerling de kans om de juiste en uitgebreide vorm van de taaluiting te horen en de woordenschat uit te breiden. Daarnaast creëer je oefenmomenten voor de leerling om de nieuwe taal actief te gebruiken.
Doel: Taal leer je in interactie met anderen.
Een taal leer je door een rijk aanbod, oefening en in interactie met anderen. Maak hier gebruik van in de klas. Koppel een nieuwkomer aan een leerling die kan helpen om de taal uit te breiden. Zet coöperatieve werkvormen in. Laat ze samen op verschillende manieren met taal bezig zijn zoals spreken, schrijven en lezen. Met een taalmaatje zorg je voor oefenkansen en feedback voor de leerling.
Doel: Door inzet van thuistaal leer je een nieuwe taal sneller.
Leerlingen kennen woorden en concepten vaak al in hun thuistaal. Door een woord of concept te vertalen wordt deze kennis aangesproken en wordt de connectie met het nieuwe label (het nieuwe woord) snel gemaakt. Hiervoor kun je bijvoorbeeld vertaalsites of AI inzetten. De leerling wordt bovendien zelfstandiger als deze iets kan opzoeken in de thuistaal. Maak hier gebruik van door de thuistaal in te zetten in interacties tussen leerlingen, bij opdrachten en pre-teaching.
Moet weg
moet weg
Geplande taalsteun
Doel: Taal en structuur bieden in de omgeving
Maak routines en plaatsten in de klas voorspelbaar en duidelijk met pictogrammen. Hang bijvoorbeeld naast de planning van de dag of de klassenregels pictogrammen zodat je de geschreven taal ondersteund.
Ouderbetrokkenheid op een superdiverse school
Tijdens dit webinar kwam het volgende aan bod: Leerkrachten van nieuwkomers die inzetten op samenwerking met ouders staan voor de nodige uitdagingen. Vaak ontbreekt er een gemeenschappelijke taal, een gezamenlijk perspectief op wederzijdse verantwoordelijkheden en zijn ouders onbekend met het Nederlandse onderwijssysteem. Onderzoek biedt ons een kader over effectieve vormen van ouderbetrokkenheid. Succesvolle ervaringsverhalen uit de praktijk inspireren ons tot het inzetten van passende interventies. Van beiden kunnen we leren. In deze workshop richten we ons op wat werkt!
Op huisbezoek
Goede communicatie met ouders is belangrijk, ouders zijn een partner van de school. Forum heeft een flyer geschreven met een stappenplan hoe je het contact tussen school en ouders kan versterken. Zij promoten huisbezoeken. Een huisbezoek kan enorm veel winst opbrengen maar veel scholen doen dit niet vanwege veel regelwerk en tijdsinvestering. In de flyer staat een praktisch stappenplan beschreven om huisbezoeken werkelijkheid te maken.
Ouderbetrokkenheid in het nieuwkomersonderwijs
Om ouders te bereiken is volgens onderzoekers en ervaren leraren een responsieve houding met betrekking tot de thuistaal en de culturele achtergronden nodig.Wat dit concreet betekent is nog moeilijk te duiden. Wel is duidelijk dat een persoonlijke benadering, eigen inbreng, ondersteuning bij praktische zaken, duidelijke uitnodigingen en de inzet van bruggenbouwers leiden tot een beter contact.
Effectief communiceren met ouders en leerlingen
Ouderbetrokkenheid is belangrijk voor de schoolprestaties van leerlingen, vooral wanneer het gaat om nieuwkomers in het onderwijs. Perla Thissen benoemde in haar presentatie verschillende technieken om als leraar de ouderbetrokkenheid te vergroten. Er werd ook ingegaan op de invloed van cultuur.
Oudergesprekken
Hieronder vind je handvatten voor gesprekken met nieuwkomersouders en informatie over het inzetten van tolken.
Wel of niet inzetten tolk
Soms moet een school een afweging maken tussen een vriend als tolk of een professionele tolk. Pharos heeft met zorgpartners wegingsfactoren onderzocht en benoemd zoals :
– Is de vraag complex?
– Bestaat het risico dat de informele tolk (bedoeld of onbedoeld) verkeerde informatie verstrekt of informatie achterhoudt?
(deze vragen kunnen vertaald worden naar het onderwijs)
Korting bij Global Talk (tolkservice)
Korting bij Global Talk(tolkenservice) voor alle scholen met nieuwkomers dankzij afspraken met LOWAN. Global Talk werkt met online inlogsysteem, maar je kan ook bellen en meteen met een tolk worden doorverbonden.
Tips oudergesprekken
Taalproblemen geven soms aanleiding om harder of krommer te gaan praten in een poging de taalkloof te overschreeuwen. Dat is vaak pijnlijk, want ouders die de Nederlandse taal nog niet goed spreken, merken wel degelijk of er normaal of krom Nederlands tegen hen gesproken wordt. Dit kan niet alleen als beledigend worden ervaren, maar het heeft bovendien een slechte uitwerking op het correct leren van het Nederlands.
video
Meer dan taal
In het filmpje hiernaast is mooi in beeld gebracht bij een oudergesprek niet alleen taal de barrière is. In de video is te zien hoe een pedagogisch medewerker op de peuterspeelzaal dat lastige gesprek aangaat met anderstalige ouders. Hoe maak je duidelijk aan ouders dat zij hun kind thuis beter kunnen stimuleren bij zijn ontwikkeling?
Dank aan Leerkracht24.
Aanpak voor ouderbetrokkenheid
Hier vind je voorbeelden van een schoolbrede aanpak om ouderbetrokkenheid te vergroten. De ‘Thuis in taal’ aanpak is gericht op de jonge leerlingen. De aanpak van het ISK is gericht op de oudere leerling maar kan ook gebruikt worden in het PO.
Eerst thuis dan taal
Aansluiten bij wat thuis gebeurt: volgens lector Martine van der Pluijm (hogeschool Rotterdam) is dat de crux als je de taalontwikkeling van jonge kinderen een steun in de rug wil geven. Peuters en kleuters ontwikkelen zich grotendeels thuis, en ouders kunnen daarin het verschil maken. Van der Pluijm pleit ervoor dat (voor)scholen het belang van het gezin voorop zetten: wat gebeurt er thuis, wat hebben ouders nodig? Vervolgens kunnen ze daar in hun onderwijs op inspelen. De visie op de samenwerking met ouders draaien we dus liever om: eerst thuis, dan school. Meer info? Lees artikel via onderstaande link.
7 stappen naar rijke taalomgeving
Thuis in Taal is een wetenschappelijk onderbouwde aanpak voor taalversterking bij jonge kinderen. In de aanpak zijn daarvoor zeven stappen geformuleerd die pedagogisch medewerkers en leerkrachten kunnen zetten. De sleutel is een goede samenwerking met en respectvolle benadering van alle ouders.
- Ken de taalomgeving thuis
- Bepaal de koers met collega’s en ouders
- Werk aan wederkerige relaties met alle ouders
- Zorg voor passende ouder-kindactiviteiten en interacties
- Ondersteun de rol van ouders
- Geef taal prioriteit
- Help taal uitbreiden.
Webinar ‘Thuis in taal’
In dit webinar krijg je uitleg over de ‘Thuis in taal-aanpak’ die Martine van der Pluijm (lector Samenwerken aan een Taalrijke Omgeving aan de Hogeschool Rotterdam) heeft ontwikkeld. Aurora Smit – de Groot licht toe hoe zij deze aanpak vormgeven op nieuwkomersschool ‘De Globe’ in Vlaardingen. Het is een opname van het LOWAN-PO webinar van 23 april 2024.
Download FAQ en kijktips van het webinarStappenplan ouderparticipatie
Hier vind je een stappenplan om de samenwerking met ouders aan te gaan, staat beschreven op de LOWAN-vo pagina, ondersteund met filmpjes bij iedere stap.
Naar stappenplan