Nieuw document biedt duidelijkheid over rol van het samenwerkingsverband

Welke rol heeft een samenwerkingsverband bij het onderwijs aan nieuwkomers? En welke ondersteuning mag vanuit de middelen van het samenwerkingsverband worden ingezet? Hierover ontvangt LOWAN-vo regelmatig vragen.

Om meer duidelijkheid te bieden, heeft het ministerie van OCW het document ‘Samenwerkingsverbanden en nieuwkomers’ ontwikkeld. Dit document beschrijft de taken en verantwoordelijkheden van samenwerkingsverbanden en geeft duidelijkheid over de inzet van beschikbare middelen.

Duidelijke kaders voor betrokken partijen

Steeds meer onderwijsprofessionals die werken met nieuwkomers doen een beroep op passend onderwijs. Daarbij rijzen regelmatig vragen over verantwoordelijkheden, bekostiging en samenwerking.

Het nieuwe document biedt hiervoor heldere handvatten en beschrijft de relevante wet- en regelgeving, verwachtingen en praktische uitgangspunten. Zo wordt verduidelijkt dat samenwerkingsverbanden verantwoordelijk zijn voor een dekkend netwerk van ondersteuning voor alle leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte, waaronder nieuwkomers. Ook wordt uitgelegd welke ondersteuning onder de verantwoordelijkheid van het schoolbestuur valt, zoals de aanpak van taalachterstanden.

Voorbeeld 1: een oudere nieuwkomer zonder schoolervaring met psychisch trauma

Een samenwerkingsverband mag middelen inzetten voor een nieuwkomersleerling die naast een taalachterstand ook een psychisch trauma heeft, bijvoorbeeld als gevolg van oorlog of vlucht. In dat geval mag het samenwerkingsverband middelen gebruiken voor traumasensitief lesmateriaal, scholing van onderwijsprofessionals of de inzet van experts uit het nieuwkomersonderwijs. Deze ondersteuning is toegestaan omdat de ondersteuningsbehoefte verder gaat dan de taalontwikkeling alleen. De middelen mogen niet ingezet worden voor het wegwerken van een taalachterstand, ook niet als de leerling nog analfabeet is. ‘Taal’ valt onder de basisondersteuning en is de verantwoordelijkheid van het schoolbestuur.

Voorbeeld 2: een nieuwkomer met een forse taalachterstand én dyslexie

Wanneer een nieuwkomersleerling naast een forse taalachterstand een leerstoornis of verstandelijke beperking heeft, kan een samenwerkingsverband ook ondersteuning bieden. De middelen mogen niet worden ingezet voor het wegwerken van taalachterstanden, omdat dit de verantwoordelijkheid van het schoolbestuur is. Wel kunnen zij worden gebruikt voor ondersteuning die samenhangt met de leerstoornis of beperking, zoals begeleiding bij ernstige dyslexie. Zo krijgen deze leerlingen passende ondersteuning naast het reguliere taalaanbod.

Praktische ondersteuning voor de dagelijkse praktijk

Naast een toelichting op de wettelijke kaders bevat het document meer concrete voorbeelden en antwoorden op veelgestelde vragen. Daarmee biedt het scholen, samenwerkingsverbanden en gemeenten praktische ondersteuning bij het organiseren van passend onderwijs voor nieuwkomers.

Naar het document