Bekijk menu
Feest!

Nieuws

Alle nieuws uit het primair onderwijs

Feestmaand december: 6 inspirerende ideeën

december

December biedt volop kansen om te werken aan taal, burgerschap en ontmoeting. Maar hoe geef je daar vorm aan in een groep waarin leerlingen verschillende talen, tradities en ervaringen meebrengen? Naar aanleiding van een oproep in de LOWAN-community deelden collega’s uit het onderwijs aan nieuwkomers hun ervaringen, tips en activiteiten. In dit artikel zetten we de mooiste ideeën uit de praktijk op een rij, zodat je er morgen al mee aan de slag kunt.

#1: Kijk verder dan Sinterklaas en kerst

Nederland kent eigen decembertradities, maar leerlingen brengen ook hun eigen feesten en gebruiken mee. Dat maakt december een mooie aanleiding om met elkaar in gesprek te gaan. Een eenvoudige activiteit: maak samen een feestenkalender voor in de klas. Welke feesten kennen leerlingen? Wat eten mensen dan? Met wie vier je het? Zo ontdekken leerlingen verschillen én overeenkomsten.

Tip: kijk ook eens naar het artikel met wereldwijde decemberfeesten van Taal Doet Meer.

#2: Kies voor taalrijke activiteiten

Onderzoek laat zien dat leerlingen een taal beter leren wanneer die verbonden is aan betekenisvolle ervaringen. En die zijn er in december volop. Denk bijvoorbeeld aan:

  • een wenskaart schrijven voor een familielid, vriend of iemand anders die een extra wens kan gebruiken;
  • een verlanglijstje maken;
  • een menukaart ontwerpen voor een kerstlunch;
  • een stripverhaal afmaken: “Piet klimt via de regenpijp naar het dak, maar dan…”;
  • samen liedjes zingen en de tekst bespreken.

Zo werk je spelenderwijs aan woordenschat, spreken, lezen en schrijven.

#3: De magie van pepernoten

Sommige activiteiten blijven elk jaar een succes. Pepernoten bakken is daar een mooi voorbeeld van. Leerlingen voelen het deeg, ruiken de kruiden en praten ondertussen over ingrediënten, eten en tradities. Zet de meertaligheid van leerlingen bewust in door hen in tweetallen of kleine groepjes samen te laten werken. Laat de leerlingen het recept vooraf verkennen in het Nederlands én in de thuistaal. Welke woorden herkennen ze? Hoe heet kaneel in het Arabisch, Oekraïens of Tigrinya? Zijn er vergelijkbare lekkernijen die zij thuis eten bij een feest?

Terwijl de ene leerling het woord kaneel leest, zoekt een klasgenoot op hoe dit ingrediënt in zijn thuistaal heet. Aan tafel ontstaan gesprekken over koekjes, brood en feestdagen thuis. “Bij ons maken we iets wat hierop lijkt,” vertelt een leerling. Zo worden niet alleen pepernoten gedeeld, maar ook verhalen, talen en herinneringen.

Door leerlingen samen te laten werken met een taalmaatje, gebruiken zij veel functionele taal in een betekenisvolle context. Ze lezen, overleggen, vergelijken en voeren samen de stappen van het recept uit. Zo wordt een gezellige decemberactiviteit tegelijkertijd een rijke taal-, cultuur- en samenwerkingsopdracht.

Het is een bijzonder en feestelijk proces. En zoals een collega schreef: “Het ruikt lekker door de hele school.”

#4: Betrek ouders

Feestdagen zijn ook een mooie kans om ouders te ontmoeten. Scholen organiseren bijvoorbeeld:

  • een informatieochtend over Nederlandse feestdagen;
  • een presentatie over Sinterklaas en kerst;
  • een gezamenlijke (kerst)lunch met ouders, waarbij ouders en kinderen iets meenemen uit hun eigen cultuur.

Een school met een ouderlokaal laat hulpouders de uitleg zelfs in verschillende talen verzorgen. Dat verlaagt de drempel en zorgt voor mooie gesprekken.

#5: Op bezoek bij scholen in de wijk

(speciaal voor nieuwkomersvoorzieningen)

December draait niet alleen om feestdagen, maar ook om ontmoeten en verbinding maken. Zo is er een taalschool in Zuid-Holland die juist in december bovenbouwleerlingen kennis laat maken met andere scholen in de wijk. Kinderen bezoeken met hun klas verschillende sinterklaasintochten in de wijk. Hoe geeft de ene school hier vorm aan en wat valt op bij een andere school? Ze maken ook kennis met reguliere groepen van dezelfde (bovenbouw) leeftijd. Juist samen naar de aankomst van de Sint kijken werkt verbindend: je maakt samen iets leuks mee in een supervrolijke setting.

Zo leren leerlingen leeftijdsgenoten kennen, ontdekken zij hoe andere scholen eruitzien en bouwen zij ervaring op buiten de nieuwkomersvoorziening. Tegelijkertijd oefenen zij sociale vaardigheden, maken zij kennis met verschillende schoolculturen en breiden zij hun netwerk uit.

Deze activiteit biedt veel kansen voor: taalontwikkeling in betekenisvolle situaties, burgerschapsvorming, kennismaking met de wijk, sociale contacten met andere leerlingen en voorbereiding op een mogelijke overstap naar het regulier onderwijs. Door leerlingen actief de wijk in te laten gaan, wordt leren zichtbaar verbonden met de wereld buiten school.

#6: Voorkom decemberstress

Niet iedere leerling geniet van verrassingen, drukte en onvoorspelbare dagen. Juist voor nieuwkomersleerlingen kunnen al die extra activiteiten voor onrust zorgen. Dat herkennen ook veel collega’s uit de praktijk. Uit onze poll blijkt dat ongeveer de helft van de scholen bewust kiest voor rust en structuur bieden tijdens de feestmaand. Door activiteiten vooraf uit te leggen, verwachtingen expliciet te maken en vaste routines zoveel mogelijk te behouden, weten leerlingen beter waar ze aan toe zijn.

Wat helpt:

  • activiteiten vooraf uitleggen;
  • verwachtingen expliciet maken;
  • een dagplanning zichtbaar ophangen;
  • vaste routines zoveel mogelijk behouden.

Een korte viering gevolgd door het gewone lesprogramma kan voor sommige groepen prettiger zijn dan een hele dag vol verrassingen.

Al snel aan de slag?

Kies één van deze activiteiten:

  • Laat leerlingen een wens schrijven voor iemand anders.
  • Maak een wereldkaart met feestdagen van de klas.
  • Bak pepernoten in alle talen.
  • Organiseer een vertelkring: “Dit vieren wij thuis.”
  • Maak samen een feestelijke menukaart.
  • Zing een lied en bespreek nieuwe woorden.

December hoeft niet groots te zijn om betekenisvol te zijn. Met een paar bewuste keuzes wordt december meer dan een feestmaand: het wordt een periode vol taal, ontmoeting en plezier.

 

Deel deze pagina