Alle leerlingen hebben baat bij traumasensitief onderwijs – download de praatplaat!

Begrijpen wat je ziet

Veel leerlingen hebben ingrijpende ervaringen opgedaan, bijvoorbeeld door migratie, vluchten, verhuizing of een onveilige thuissituatie. Deze ervaringen hebben invloed op gedrag én leren. In de Academische Werkplaats Veilig voelen, goed leren! staat daarom één vraag centraal: hoe creëren we onderwijs waarin nieuwkomers en NT2-leerlingen duurzaam kunnen groeien en actief deelnemen? Gedrag dat soms lastig lijkt, blijkt vaak een vorm van overlevingsgedrag. Dan helpt corrigeren niet; begrijpen wel. Als stress afneemt en de omgeving voorspelbaar wordt, ontstaat ruimte om te leren, om te groeien en om weer vertrouwen te ontwikkelen in zichzelf en de ander. Daarvoor is het ervaren van veiligheid nodig.

Van vraag naar bruikbare tool

De werkplaats ontstond vanuit een herkenbare vraag uit de praktijk. Onderwijsprofessionals van Iselinge Hogeschool (studenten, specialisten en een docent-onderzoeker) deelden hun ervaringen. De ontwikkelde tool is praktisch en direct bruikbaar: een praatplaat met toelichting. Deze tool ondersteunt scholen en besturen om samen het gesprek te voeren over passende ondersteuning. Geen abstract model, maar een concreet instrument dat richting geeft aan de dagelijkse praktijk, teamontwikkeling en beleid.

Een betrouwbare leerkracht maakt het verschil

Bij traumasensitief onderwijs is de relatie tussen de leerkracht en de leerling belangrijk. Een leerkracht die warm, betrouwbaar en voorspelbaar is, biedt houvast. Veiligheid groeit wanneer leerlingen zich welkom voelen, wanneer de dag structuur heeft en wanneer er ruimte is om tot rust te komen. Ook aandacht voor identiteit is essentieel. Door ruimte te geven aan de moedertaal en meertaligheid voelen leerlingen zich gezien. Meertaligheid is geen obstakel, maar juist een kracht die het leren ondersteunt.

Samen bouwen aan veiligheid

Veiligheid stopt niet bij de schooldeur. Ouders spelen een belangrijke rol. Wanneer scholen samenwerken met ouders vanuit vertrouwen en zonder oordeel, versterkt dat het gevoel van veiligheid bij het kind. Jij, als onderwijsprofessional, hebt daarin een verbindende rol. Door open, traumasensitief en taalbewust te communiceren, ontstaat een gezamenlijke basis voor ontwikkeling.

Wat werkt voor nieuwkomers, is fijn voor iedereen!

De inzichten uit de werkplaats blijken breder toepasbaar. Daarom kreeg de Academische Werkplaats in studiejaar 2025–2026 de naam Traumasensitief Onderwijs – Veilig voelen, goed leren! Wat werkt voor nieuwkomers, blijkt waardevol voor veel meer leerlingen. Investeren in veiligheid is investeren in goed onderwijs voor iedereen. Binnen de werkplaats werken onderwijsprofessionals samen aan herkenbare praktijkvragen. Door onderzoek te verbinden aan de dagelijkse praktijk ontstaan oplossingen die direct bruikbaar zijn. De praatplaat Veilig voelen, goed leren! is daar een krachtig voorbeeld van.

Praatplaat als startpunt voor het gesprek

In gesprek met Pascal Tijdink, docent-onderzoeker bij Iselinge Hogeschool, wordt duidelijk dat de praatplaat Veilig voelen, goed leren! vooral bedoeld is als startpunt voor het gesprek. Teams kunnen de praatplaat gebruiken tijdens een vergadering of studiedag en samen het ‘pad’ volgen: wat zien we, wat herkennen we en wat hebben onze leerlingen nodig? De toelichting op de achterzijde biedt daarbij verdieping en praktische handvatten. Tegelijkertijd is de praatplaat ook individueel in te zetten als professionaliseringsinstrument. De inzichten die dat oplevert, zijn direct toepasbaar in de klas. Denk aan het meer visualiseren van instructies, het benutten van de moedertaal, het gericht inzetten van (AI-)tools en het creëren van rust en structuur in de dag. Volgens Pascal zit de kracht juist in kleine, bewuste keuzes: “Leerkrachten kunnen morgen al beginnen.” Die bewustwording maakt verschil, zeker voor nieuwkomers. Tegelijkertijd geldt: wat voor hen werkt, blijkt waardevol voor alle leerlingen. Het vergroot de kans op een succesvolle schoolloopbaan en draagt bij aan onderwijs waarin ieder kind zich gezien voelt en tot ontwikkeling komt.

Wil je als school of professional verder bouwen aan onderwijs waarin veiligheid de basis vormt? Download dan de praatplaat en de flyer, voer het gesprek en maak keuzes om samen verder te ontwikkelen.

Download de praatplaat Download de flyer