Nieuws
Alle nieuws uit het primair onderwijs
Herziening van de LOWAN-leerlijnen: wat verandert er vanaf 2027?
In 2027 start LOWAN-PO met de herziening van de LOWAN-leerlijnen voor kleuters en groep 3-8. Aanleiding zijn de vernieuwde kerndoelen en leerlijnen ontwikkeld door SLO. Met deze herziening zorgen we ervoor dat de LOWAN-leerlijnen ook in de toekomst onderwijsprofessionals ondersteunen bij het bieden van kwalitatief goed onderwijs aan nieuwkomersleerlingen en bijdragen aan een ononderbroken ontwikkeling richting een kansrijke schoolloopbaan.
Werk jij met de LOWAN-leerlijnen of ben je van plan om ermee te gaan werken? Dan ben je vast benieuwd wat er gaat veranderen. In dit artikel lees je wat we nu al weten over de herziening.
Expertgroep
Voor de herziening stellen we een expertgroep samen met deskundigen uit de wetenschap en de praktijk. De expertgroep onderzoekt hoe de vernieuwde kerndoelen en SLO-leerlijnen kunnen worden vertaald naar de context van onderwijs aan nieuwkomers, waarbij de visie van de huidige de LOWAN-leerlijnen behouden blijft en tegelijkertijd wordt aangesloten bij actuele inzichten uit onderzoek en onderwijspraktijk.
Vernieuwde kerndoelen
Het SLO heeft de opdracht gekregen om de kerndoelen te actualiseren en in november 2025 leverden zij de definitieve conceptkerndoelen op. Hierna volgde een traject van het ministerie van OCW om ze formeel vast te leggen in wet- en regelgeving. Sinds augustus 2026 staan de eerste nieuwe kerndoelen in de wet. Dit zijn de (functionele) kerndoelen Nederlands, rekenen/wiskunde, Friese taal en cultuur. In augustus 2031 moeten alle scholen onderwijs geven dat gebaseerd is op de nieuwe kerndoelen (Actualisatie van de kerndoelen, z.d.). Er is nog tijd om toe te werken naar volledige implementatie.
Roadshows implementatie vernieuwde kerndoelen
De PO-Raad en de Academie Vakvereniging Schoolleiders organiseren roadshows over de implementatie van de vernieuwde kerndoelen. De roadshows ondersteunen schoolleiders, bestuurders en onderwijsprofessionals bij het stap voor stap implementeren van de vernieuwde kerndoelen en curriculumontwikkeling. De eerste roadshows hadden als thema ‘curriculum implementatie’. Hierbij was de boodschap: implementatie begint met kijken naar de huidige situatie van je school en met het nagaan de visie op het onderwijs dat jullie bieden nog actueel is. Van daaruit ga je oriënteren op de vernieuwde kerndoelen. Bij het uiteindelijk aanpassen van het curriculum op de kerndoelen is de leerlingepopulatie het uitgangspunt.
Wil je de leerlingenpopulatie in kaart brengen dan kun je de populatiescan van LOWAN-PO gebruiken.
Kerndoelen en leerlijnen SLO
‘De kerndoelen geven helder weer wat leerlingen moeten kennen, kunnen en ervaren aan het einde van het po, so en de onderbouw van het v(s)o. Leerlijnen laten zien hoe je aan de kerndoelen kunt werken in de tussenliggende leerjaren’, (Proces, z.d.). Deze leerlijnen hebben geen wettelijke status.
In januari 2028 publiceert het SLO de leerlijnen voor zeven leergebieden op de website van SLO. ‘Dit zijn de leerlijnen voor burgerschap, digitale geletterdheid, mens en maatschappij, mens en natuur, moderne vreemde talen, kunst en cultuur en bewegen en sport in het primair onderwijs, de onderbouw van het voortgezet onderwijs en het (voortgezet) speciaal onderwijs’, (Proces, z.d.).
Doorgaande lijn en uitgangspunten LOWAN-leerlijnen
De leerlijnen SLO zijn een van de belangrijkste bronnen bij de herziening van de LOWAN-leerlijnen. Dit sluit aan bij de uitgangspunten bij de ontwikkeling van de LOWAN-leerlijnen:
- Uniforme (landelijke) leerlijnen
- Doorgaande lijn
- Aanbodsdoelen
- Bruikbaar voor verschillende scholen, teams en leerlingenpopulaties
- Zicht op leertempo en leergroei van de individuele leerling ->doorstroom
We willen dat de LOWAN-leerlijnen bijdragen aan de doorgaande lijn. Denk daarbij aan de doorgaande lijn van nieuwkomerskleuters naar groep 3, de doorgaande lijn van nieuwkomersleerlingen naar de reguliere leerlijnen primair onderwijs of naar de leerlijnen isk en het vo. De opbouw en formulering van de doelen sluiten aan bij nieuwkomersleerlingen, die met zeer uiteenlopende kennis, ervaringen en vaardigheden instromen in het Nederlandse onderwijs. Kenmerkend voor deze doelgroep is dat de beginsituatie per vakgebied sterk kan verschillen.
Opdracht van de expertgroep
We weten nog niet precies hoe de SLO-leerlijnen eruit gaan zien. Wel weten we al dat de vernieuwde kerndoelen gaan over rijk, betekenisvol, actief en samenhangend taalonderwijs. De expertgroep krijgt de opdracht om de LOWAN-leerlijnen te herzien aan de hand van een aantal beoordelingscriteria:
- De visie LOWAN-leerlijnen blijft gewaarborgd;
- De uitgangspunten:
- Tool die gebruikt kan worden in een variatie aan leerlingenpopulatie, teams en scholen;
- Uniforme (landelijke) leerlijnen;
- Doorgaande lijn;
- De doelen zijn nieuwkomersspecifiek geformuleerd;
- De leerlijnen ondersteunen scholen bij het volgen van de ontwikkeling van leerlingen en dragen bij aan overdracht bij (on)verwachte doorstroom.
- De LOWAN-leerlijnen sluiten aan op de vernieuwde kerndoelen en leerlijnen SLO;
- De LOWAN-leerlijnen groep 7 en 8 sluiten waar mogelijk aan op de leerlijnen isk (ERK-doelen en/of het vo);
- De LOWAN-leerlijnen zijn ondersteunend om tot kwalitatief goed onderwijs aan nieuwkomers te komen.
We houden jullie op de hoogte van het verloop van het proces!
Wat kunnen scholen nu doen?
1. Blijf werken met de LOWAN-leerlijnen.
Het uitgangspunt en het stappenplan van de LOWAN-leerlijnen blijven ongewijzigd. Blijf daarom werken met de huidige LOWAN-leerlijnen. Ben je net gestart of bezig met de implementatie van de leerlijnen? Zet dit proces dan gewoon voort.
2. Blijf cyclisch werken
Ook tijdens de herziening blijft het LOWAN-stappenplan het uitgangspunt:
- Stap 1A: Beginsituatie bepalen
- Stap 1B: Doorstroomperspectief eerste jaar bepalen
- Stap 1C: Doelen plannen
- Stap 2: Onderwijsaanbod afstemmen
- Stap 3: Monitoren
- Stap 4: Evalueren en bijstellen
Door deze cyclus steeds opnieuw te doorlopen, houd je zicht op de ontwikkeling van iedere leerling en kun je het onderwijs gericht aanpassen.
3. Verdiep je in de nieuwe kerndoelen
Dit is belangrijk voor alle scholen in het primair onderwijs. Onderzoek bijvoorbeeld in hoeverre jullie onderwijs rijk, betekenisvol en samenhangend is. Kijk hoe taalontwikkeling gedurende de hele schooldag aandacht krijgt en op welke manier meertaligheid zichtbaar wordt gemaakt en benut.
4. Volg de updates over de herziening
- Via onze website, nieuwsbrief en LinkedIn houden we jullie op de hoogte van de voortgang van de herziening, meld je aan.
- Lees verder over LOWAN-ontwikkellijnen en LOWAN-leerlijnen.
Deelnemen aan de klankbordgroep?
Wil jij meedenken over de nieuwe LOWAN-leerlijnen? Als lid van de klankbordgroep probeer je onderdelen van de herziene leerlijnen uit in de praktijk en geef je feedback. Zo lever je een directe bijdrage aan de verdere ontwikkeling van de LOWAN-leerlijnen én aan goed onderwijs voor nieuwkomersleerlingen.
Interesse? Meld je dan nu aan voor de klankbordgroep!
Meld je aan voor de klankbordgroep-
Geraadpleegde bronnen
Actualisatie van de kerndoelen. (z.d.). SLO. https://www.slo.nl/thema/meer/actualisatie-kerndoelen-examenprogramma/actualisatie-kerndoelen/
Proces. (z.d.). SLO. https://www.slo.nl/thema/meer/kerndoelen-onderwijs/proces/
