Mentale gezondheid: preventieve interventies voor nieuwkomersleerlingen

De ingrijpende ervaringen die nieuwkomerskinderen hebben opgedaan in het land van herkomst, tijdens of na de vlucht, kunnen een grote impact hebben op hun mentale gezondheid. Zo blijkt uit onderzoek dat 13 tot 25% van de mensen met een vluchtachtergrond een posttraumatische stressstoornis en/of depressie ontwikkelt. Deze klachten uiten zich bij kinderen vaak in concentratieproblemen, teruggetrokken gedrag, prikkelbaarheid of leerachterstanden. Preventie is daarom essentieel: wat kan er gedaan worden om de mentale gezondheid en veerkracht te versterken?

Pharos heeft hiervoor de Gids Preventieve Interventies ontwikkeld. In de gids vind je een overzicht van 37 groepsinterventies voor zowel jongeren als volwassenen, gericht op het voorkomen of verminderen van psychosociale klachten én het bevorderen van welzijn en sociale participatie.

Waarom is deze gids belangrijk?

Voor leerkrachten is deze gids relevant omdat school vaak een van de eerste plekken is waar kinderen met een vluchtachtergrond (en hun ouders) deelnemen aan de samenleving. Vaak kunnen psychische klachten en stress de leerprestaties, sociale interacties en het welbevinden van leerlingen beïnvloeden.

 Met preventieve interventies kunnen leraren:

• signalen van stress en psychosociale spanning eerder herkennen;
• samen met collega’s en schoolprofessionals interventies kiezen die passen bij de behoeften van leerlingen;
• bijdragen aan een schoolomgeving waar mentale gezondheid en veerkracht centraal staan;
• voorkomen dat beginnende klachten bij kinderen verergeren tot een ziekte.

Een concreet voorbeeld uit de praktijk

Een mooi voorbeeld uit de gids is BAMBOO Kids en BAMBOO Youth, groepsinterventies voor kinderen en jongeren met een vluchtachtergrond. In deze interventie werken deelnemers in een veilige groep aan thema’s als emoties herkennen, omgaan met stress, het ontdekken van eigen kwaliteiten en toekomstperspectief.

Voor leerkrachten betekent dit dat zij hun leerlingen niet alleen ondersteunen op cognitief vlak, maar ook bijdragen aan hun emotionele ontwikkeling en veerkracht. Leerlingen die beter in hun vel zitten, zijn vaak beter in staat om te leren, relaties aan te gaan en actief deel te nemen aan de klas. Uit onderzoek blijkt bovendien dat kinderen die zich thuis voelen op school een kleinere kans hebben op posttraumatische stress, depressie en angstklachten.

Tot slot

De Gids Preventieve Interventies biedt leerkrachten concrete handvatten om preventief, vroegtijdig en samenhangend te werken aan het welzijn van leerlingen met een vluchtachtergrond. Door aandacht te hebben voor mentale gezondheid vóórdat problemen ernstig worden, dragen scholen bij aan gelijke kansen en een stevige basis voor de toekomst van deze kinderen.