main-logo
Primair onderwijs
Thema pagina

Meertaligheid

Leerlingen komen nieuw naar Nederland, hier gaan ze een nieuwe taal leren. De leerlingen beheersen ook al 1-2 of soms drie talen. Hoe gaan we hier mee om?

Meertaligheid

Tijdens de lockdown stond de krant vol artikelen over de maatschappelijke gevolgen daarvan. Een van de vragen was: Wat betekent het voor leerlingen nu de scholen zijn gesloten en, met name, voor kinderen van immigranten?

De overheid en scholen maakten zich zorgen. Er werd voorspeld dat de beheersing van het Nederlands achteruit zou gaan en dat achterstand op school groot zou worden, nog groter dan ze al was. Is er echt reden tot zorg? En wat is het effect dan in een reguliere zomervakantie?

Het ‘jojo-effect’ is een normaal verschijnsel in de meertalige taalontwikkeling. Natuurlijk hebben we wel tips om de omvang van de effect zo klein mogelijk te houden. Lees verder… 

Deze pagina ontwikkelen en vullen we samen met het Lectoreninitiatief Professionalisering Taalonderwijs Nieuwkomers (LPTN).

webinar

Meertaligheid vieren

Op 8 oktober organiseerde ‘Taal doet meer’ een college in de bibliotheek van Utrecht. Dit college is nog terug te kijken. De hoofdspreker is Sharon Unsworth. Na de presentatie van Sharon was er tijd voor een panel. In de panel zaten verschillende ouders die hun kinderen meertalig opvoeden.

filter: meertaligheid

Actueel

Meertaligheid
03 - 09 - 2020

Zicht op ontwikkeling moedertaal

De ALDeQ-NL is een gratis oudervragenlijst over de moedertaal(ontwikkeling) van meertalige kinderen. Door de vragenlijst komt er informatie.

Meer lezen
podcast

Kletshead podcast

Kletsheads is een podcast over meertalige kinderen voor ouders, leerkrachten en logopedisten. Wat kun je verwachten als je je kinderen meertalig opvoedt? Waar moet je op letten? Wat helpt hun taalontwikkeling wél, en wat juist niet?

Naar kletsheads

Aandachtspunten m.b.t. meertaligheid

Praat over ervaringen vanuit de meertalige leefwereld

Bespreek de ervaringen van de kinderen en geef hen de ruimte hun emoties en indrukken ook in hun moedertaal of een andere taal te verwoorden. (Misschien kunnen andere kinderen aansluiten / vertalen?) Hoe was de zomervakantie? Wat was fijn, verrassend, onprettig, spannend? Daarover praten, tekenen enzomeer geeft veel kans om  kinderen zich te laten uiten en daarbij hun taal op het emotionele vlak te ontwikkelen.

Geef positieve aandacht aan meertalige leefwereld

Juist nu is  het  belangrijk positieve aandacht aan meertaligheid te geven, die voor de kinderen zo vanzelfsprekend is. Openheid en interesse in taalgebruik thuis en ervaringen te bespreken met allen; positieve verwelkoming meer talen op school laten zien. Er zitten nieuwe leerlingen in de klas, welke talen spreken we gezamenlijk?

Toon begrip: weer even wennen aan Nederlands

Kinderen gebruiken verschillende talen voor verschillende functies: thuis over eten en koken praten zal in een andere taal gebeuren dan over geschiedenis lezen en schrijven op school. Ze kunnen misschien niet direct op Nederlandse woorden komen (dat is niet persé taalverlies, maar woorden ophalen uit het geheugen kost net iets meer tijd), en zouden zich beter in een andere taal  kunnen uitdrukken. Geef hen de tijd en de ruimte daarvoor en waardeer alle pogingen zich in welke taal dan ook te uiten.

Aandachtpunten voor thuis

Het is belangrijk dat kinderen hun moedertaal goed beheersen. Kinderen met een goede beheersing van hun moedertaal leren sneller en beter de Nederlandse taal dan kinderen die hun moedertaal niet goed beheersen. Manuela Julien noemt in haar blog tips voor ouders. Dit zijn tips die ouders stimuleren om de moedertaal/thuistaal te blijven spreken, zingen, lezen etc..

Hoe kunnen ouders ondersteunen?

Voor meertalige kinderen met ouders die een heel beperkte -of geen-  beheersing hebben van het Nederlands, zijn suggesties voor activiteiten in de moedertaal in samenhang met activiteiten in het Nederlands welkom. Suggesties zoals  in Friesland gemaakt in Taaltroost  zijn daarvoor een goed idee en zijn ook al enthousiast ontvangen door een aantal leerkrachten. Ze zouden nog wat meer op migrantenkinderen kunnen worden toegespitst.

Taaltroost

Verbind school en thuis

Geef bij huiswerk gespreksopdrachten, die niet persé in het Nederlands hoeven worden uitgevoerd. Interviewvragen ‘hoe was het vroeger bij jullie …. ‘ die in de thuistaal worden besproken geven op school rijke input in  klassengesprekken via het Nederlands. Vraag ouders en kinderen samen te zoeken naar verhalen, sprookjes, informatie passend  bij de thema’s van de klas.

Werk vanuit meertalige bronnen

Als leerlingen voor thema’s en projecten informatie zoeken, kan dat vanuit meer talen. Dat kan op internet, maar ook in boeken of tijdschriften. Ouders of anderen kunnen daarbij helpen. Lever daarom graag opdrachten ook in vertaling aan wanneer ouders het Nederlands nog weinig machtig zijn. Engels werkt soms al beter dan Nederlands. Of vraag een meertalige om huiswerkinstructies waarbij ouders kunnen helpen in andere talen te vertalen.

Schrijf in meer talen

Tekstjes en verhalen kunnen sterker en rijker worden als kinderen eerst vertellen en van daaruit  in hun moedertaal schrijven. De omzetting naar het Nederlands is een leerrijke stap, daarbij kunnen ze tweetalige woordenlijstjes en uitdrukkingen opschrijven en er verder mee oefenen. Door meertalig te werken kunnen ouders thuis beter helpen en kunnen kinderen op school en thuis laten zien waarmee ze bezig zijn.

Luister en lees in meer talen

Bevorder het lezen in meer talen. Suggereer ouders, verzorgers, oudere broers en zussen elkaar voor te lezen. En kinderen in een groep kunnen dezelfde boeken lezen in uiteenlopende talen en daar dan samen over praten.

Boeken in diverse talen

Meertalig opgroeien: hoe is dat nou eigenlijk?

Wat houdt dit eigenlijk in, meertalig zijn? Ken je dan altijd dezelfde woorden in beide talen? En wat zijn de voor- en nadelen van meertalig opgroeien? Sharon Unsworth en Gerrit Jan Kootstra hebben samen drie animaties gemaakt over meertaligheid. In het onderstaande artikel de wetenschappelijke achtergrond.

Artikel: Meertaligheid in beeld

 

Interessante links

Rutu Foundation: online lezen voor meertalige leerlingen

Praktische tips voor op school en thuis voor meertalige leerlingen.

Rutu Foundation

Taal naar keuze

Via deze website voorbeelden voor het primair onderwijs en trainingen over meertaligheid.

Taal naar keuze

Natuur en techniek meertalig

Een leerplatform voor leerlingen in groep 5-6 met meertalig materiaal rondom natuur en techniek.

3M